Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, tỷ giá ngoại tệ là một biến số nằm ngoài tầm kiểm soát nhưng lại tác động trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh. Bài viết dưới đây sẽ phân tích cụ thể biến động tỷ giá với doanh nghiệp SME xuất nhập khẩu tác động ra sao, đồng thời gợi ý các giải pháp phòng ngừa rủi ro tỷ giá mà doanh nghiệp có thể chủ động áp dụng.
|
Bạn đọc lưu ý: Nội dung đề cập trong bài viết được tổng hợp dựa trên thông tin chung của thị trường, không đại diện cho duy nhất các sản phẩm và dịch vụ của Techcombank. |
1. Biến động tỷ giá tác động thế nào đến hoạt động của doanh nghiệp SME xuất nhập khẩu?
Với các doanh nghiệp SME có hoạt động thanh toán hoặc thu tiền bằng ngoại tệ, tỷ giá không chỉ là con số tham chiếu mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến giá vốn hàng bán, biên lợi nhuận và khả năng hoạch định ngân sách. Đặc biệt, khoảng thời gian chênh lệch giữa thời điểm ký hợp đồng thương mại và thời điểm thực hiện thanh toán hoặc nhận tiền về (có thể kéo dài từ vài tuần đến vài tháng tùy điều khoản L/C hoặc TT) chính là khoảng trống rủi ro mà nhiều doanh nghiệp chưa lường trước.
>>> Xem thêm Tỷ giá là gì? 5 điều cần biết về tỷ giá khi giao dịch ngoại tệ.
>>> Tìm hiểu Ngoại tệ là gì? Những tiêu chí của ngoại tệ mạnh.
1.1. Tỷ giá tăng ảnh hưởng thế nào đến chi phí nhập khẩu?
Khi tỷ giá tăng, đồng nghĩa với việc doanh nghiệp cần chi ra nhiều VND hơn để mua cùng một lượng ngoại tệ phục vụ thanh toán cho đối tác nước ngoài. Đối với các doanh nghiệp SME thường xuyên nhập khẩu nguyên vật liệu, linh kiện hoặc máy móc thiết bị, chi phí đầu vào tính bằng VND sẽ tăng lên tương ứng, trong khi giá bán sản phẩm đầu ra trên thị trường nội địa không phải lúc nào cũng có thể điều chỉnh kịp thời. Hệ quả là biên lợi nhuận bị thu hẹp, đặc biệt với những đơn hàng đã chốt giá bán từ trước nhưng chưa hoàn tất thanh toán ngoại tệ.
Rủi ro này càng rõ nét hơn khi doanh nghiệp ký hợp đồng nhập khẩu tại một thời điểm nhưng phải thanh toán vào một thời điểm khác trong tương lai. Nếu tỷ giá biến động bất lợi trong khoảng thời gian đó, phần chênh lệch phát sinh sẽ trực tiếp bào mòn lợi nhuận dự kiến ban đầu, thậm chí khiến đơn hàng trở nên không còn hiệu quả về mặt tài chính.
1.2. Tỷ giá giảm ảnh hưởng thế nào đến doanh thu xuất khẩu?
Ngược lại, khi tỷ giá giảm, giá trị VND quy đổi từ khoản ngoại tệ thu về từ hoạt động xuất khẩu sẽ thấp hơn dự kiến, dù giá trị hợp đồng tính theo ngoại tệ không thay đổi. Với doanh nghiệp SME xuất khẩu, đây là rủi ro thường gặp khi khoảng cách giữa thời điểm ký hợp đồng và thời điểm nhận thanh toán kéo dài, khiến doanh thu thực nhận không còn khớp với kế hoạch tài chính đã xây dựng.
Sự sụt giảm doanh thu quy đổi không chỉ ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh của một đơn hàng cụ thể, mà còn tác động dây chuyền đến dòng tiền, khả năng thanh toán các khoản chi phí vận hành bằng VND và kế hoạch tái đầu tư của doanh nghiệp. Đối với các SME có quy mô vốn hạn chế, việc bị động trước biến động tỷ giá có thể tạo áp lực đáng kể lên thanh khoản trong ngắn hạn.
Biến động tỷ giá tác động trực tiếp đến chi phí đầu vào và doanh thu quy đổi của doanh nghiệp SME xuất nhập khẩu.
2. Các giải pháp phòng ngừa rủi ro tỷ giá hiệu quả cho doanh nghiệp SME
Thay vì bị động trước những biến động khó lường của thị trường ngoại hối, doanh nghiệp SME xuất nhập khẩu hoàn toàn có thể chủ động quản trị rủi ro tỷ giá thông qua việc kết hợp nhiều giải pháp, từ khâu lập kế hoạch tài chính đến việc sử dụng các công cụ phòng vệ chuyên biệt.
2.1. Lập kế hoạch tài chính và dự báo dòng tiền ngoại tệ linh hoạt
Bước đầu tiên và cũng là nền tảng để quản trị rủi ro tỷ giá là xây dựng kế hoạch dòng tiền ngoại tệ theo tháng hoặc theo quý, trong đó xác định rõ các khoản phải thu và phải trả bằng ngoại tệ, thời điểm phát sinh cụ thể của từng khoản. Khi nắm được bức tranh dòng tiền ngoại tệ trong trung hạn, doanh nghiệp sẽ có thời gian chuẩn bị và lựa chọn thời điểm, công cụ phù hợp để mua hoặc bán ngoại tệ, thay vì phải xử lý bị động ngay tại thời điểm phát sinh giao dịch khi tỷ giá đang ở mức bất lợi.
2.2. Đa dạng hóa đồng tiền thanh toán trong hợp đồng thương mại
Việc phụ thuộc hoàn toàn vào một đồng tiền thanh toán duy nhất, phổ biến nhất là USD, khiến doanh nghiệp chịu rủi ro tập trung khi đồng tiền đó biến động mạnh. Doanh nghiệp SME có thể chủ động đàm phán với đối tác thương mại để đa dạng hóa đồng tiền thanh toán trong hợp đồng, hoặc cân nhắc thanh toán một phần bằng VND đối với các đối tác trong khu vực có giao dịch thường xuyên. Cách tiếp cận này giúp phân tán rủi ro thay vì đặt toàn bộ giá trị hợp đồng vào biến động của một loại ngoại tệ duy nhất.
Đa dạng hóa đồng tiền thanh toán trong hợp đồng giúp giảm áp lực phụ thuộc vào một loại ngoại tệ duy nhất.
2.3. Chủ động theo dõi sát sao diễn biến thị trường ngoại hối
Việc cập nhật thường xuyên diễn biến tỷ giá, bao gồm tỷ giá trung tâm do Ngân hàng Nhà nước công bố hằng ngày cũng như các bản tin phân tích thị trường, giúp doanh nghiệp nhận diện sớm xu hướng biến động và có cơ sở để ra quyết định mua, bán ngoại tệ đúng thời điểm. Doanh nghiệp có thể tham khảo bảng tỷ giá cập nhật hằng ngày cùng các báo cáo nghiên cứu thị trường tài chính do Techcombank cung cấp để hỗ trợ quá trình theo dõi này.
2.4. Sử dụng dịch vụ phái sinh tiền tệ và ứng dụng công nghệ để chủ động phòng vệ tỷ giá
Bên cạnh các giải pháp quản trị nội bộ, việc ứng dụng các giải pháp tài chính chuyên biệt là cách trực tiếp giúp doanh nghiệp SME xuất nhập khẩu bảo vệ biên lợi nhuận:
- Chốt trước tỷ giá với Dịch vụ mua bán ngoại tệ kỳ hạn : Đây là dịch vụ cho phép doanh nghiệp cam kết mua hoặc bán một lượng ngoại tệ nhất định với ngân hàng tại mức tỷ giá được xác định ngay ở thời điểm hiện tại, nhưng thời điểm thanh toán diễn ra trong tương lai (kỳ hạn linh hoạt từ 3 đến 364 ngày). Thông qua dịch vụ này cùng các giải pháp hoán đổi hay quyền chọn doanh nghiệp hoàn toàn có thể cố định chi phí hoặc doanh thu quy đổi, loại bỏ nỗi lo tỷ giá biến động bất lợi khi đến hạn thanh toán hợp đồng thương mại.
- Làm chủ giao dịch với kênh FX Hub trên Techcombank Business: Để giúp doanh nghiệp gỡ bỏ rào cản tài chính và dễ dàng thực thi các giải pháp phòng vệ, FX Hub đã được phát triển như một kênh thông tin thông minh toàn diện trên nền tảng Techcombank Business, hỗ trợ chủ doanh nghiệp xuất nhập khẩu nhờ các tính năng ưu việt:
- Cập nhật ưu đãi tỷ giá riêng biệt: Cơ chế áp dụng tỷ giá linh hoạt và tối ưu theo quy mô giao dịch trực tuyến của từng doanh nghiệp.
- Nhận thông báo khi tỷ giá đạt ngưỡng kỳ vọng: Tính năng chủ động gửi cảnh báo giúp doanh nghiệp nắm bắt "thời điểm vàng" để chốt lệnh mua bán ngoại tệ, giảm thiểu rủi ro biến động.
- Nắm bắt xu hướng, dự báo thị trường từ chuyên gia: Cung cấp các báo cáo phân tích chuyên sâu góc nhìn vĩ mô, hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng chiến lược phòng vệ tỷ giá hiệu quả.
- Bộ tiện ích trực quan vượt trội: Tích hợp hệ thống biểu đồ tỷ giá real-time và công cụ chuyển đổi ngoại tệ trực quan, giúp chuẩn hóa và đơn giản hóa mọi quy trình tính toán chi phí vốn.
Chủ động bảo vệ biên lợi nhuận: Tìm hiểu ngay Dịch vụ mua bán ngoại tệ kỳ hạn và trải nghiệm kênh FX Hub trên Techcombank Business để tối ưu dòng tiền ngoại tệ và làm chủ mọi giao dịch thương mại xuyên biên giới.
>>> Xem thêm [Tổng hợp] Quy định mới nhất về mua bán ngoại tệ của doanh nghiệp.
Kênh FX Hub trên Techcombank Business hỗ trợ doanh nghiệp theo dõi tỷ giá real-time và chốt trước tỷ giá kỳ hạn linh hoạt.
Chủ động quản trị biến động tỷ giá với doanh nghiệp SME xuất nhập khẩu không chỉ giúp doanh nghiệp bảo toàn biên lợi nhuận trước những biến động khó lường của thị trường, mà còn tạo nền tảng để xây dựng kế hoạch tài chính ổn định, phục vụ mục tiêu tăng trưởng bền vững trong dài hạn. Kết hợp giữa việc lập kế hoạch dòng tiền, đa dạng hóa đồng tiền thanh toán, theo dõi sát thị trường và sử dụng các công cụ phái sinh phù hợp sẽ giúp doanh nghiệp chuyển từ thế bị động sang chủ động trước mọi biến động tỷ giá.
Khách hàng lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính tham khảo và có thể thay đổi theo từng thời điểm. Để cập nhật chính sách sản phẩm của Techcombank chính xác nhất, vui lòng truy cập các trang sản phẩm từ website Techcombank hoặc liên hệ các phương thức dưới đây:
