Hợp đồng lao động: Quy định mới và lưu ý khi ký kết

Hợp đồng lao động là cơ sở xác định quyền và nghĩa vụ giữa người lao động và người sử dụng lao động. Việc nắm rõ các điều khoản trước khi ký giúp hai bên hạn chế tranh chấp và bảo đảm quyền lợi trong quá trình làm việc. Bài viết dưới đây tổng hợp các loại hợp đồng lao động, nội dung quan trọng và những lưu ý khi giao kết.

1. Các loại hợp đồng lao động và thời hạn áp dụng

Theo Điều 20 Bộ luật Lao động 2019, hợp đồng lao động được chia thành 2 loại chính gồm hợp đồng không xác định thời hạn và hợp đồng xác định thời hạn.

Đối với hợp đồng xác định thời hạn, nếu hết hạn mà người lao động vẫn tiếp tục làm việc, hai bên cần ký hợp đồng mới trong 30 ngày. Trong thời gian chưa ký, quyền và nghĩa vụ vẫn được thực hiện theo hợp đồng cũ. Quá thời hạn trên mà chưa ký hợp đồng mới, hợp đồng chuyển thành không xác định thời hạn.

Về nguyên tắc, hai bên chỉ được ký thêm một lần hợp đồng xác định thời hạn trước khi chuyển sang hợp đồng không xác định thời hạn nếu người lao động tiếp tục làm việc, trừ các trường hợp ngoại lệ theo quy định.

Thời hạn báo trước khi người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng thông thường:

• Ít nhất 45 ngày: Hợp đồng không xác định thời hạn
• Ít nhất 30 ngày: Hợp đồng xác định thời hạn từ 12 đến 36 tháng
• Ít nhất 3 ngày làm việc: Hợp đồng xác định thời hạn dưới 12 tháng

Một số ngành nghề hoặc trường hợp đặc biệt có quy định riêng, bao gồm những trường hợp người lao động được chấm dứt hợp đồng mà không cần báo trước.

Hợp đồng lao động được chia thành loại xác định thời hạn và không xác định thời hạn theo quy định.

>>> Tham khảo thêm hệ thống lương 3p để hiểu cách trả lương theo vị trí, năng lực và hiệu quả công việc.

2. Nội dung bắt buộc phải có trong hợp đồng lao động

Theo Điều 21 Bộ luật Lao động 2019 và Thông tư 10/2020/TT-BLĐTBXH, hợp đồng lao động cần thể hiện các nội dung chủ yếu sau:

• Thông tin các bên: Tên, địa chỉ người sử dụng lao động; họ tên, chức danh người đại diện giao kết; thông tin cá nhân và giấy tờ định danh hợp lệ của người lao động
• Công việc và thời hạn: Công việc, địa điểm làm việc, loại hợp đồng và thời hạn hợp đồng nếu có
• Tiền lương và chế độ liên quan: Mức lương theo công việc hoặc chức danh, hình thức và thời hạn trả lương, phụ cấp, khoản bổ sung khác và chế độ nâng bậc, nâng lương
• Thời giờ làm việc, nghỉ ngơi: Thời gian làm việc, nghỉ hằng tuần và các chế độ nghỉ theo quy định
• Bảo hiểm: Nội dung tham gia BHXH, BHYT và BHTN theo quy định áp dụng
• An toàn và đào tạo: Trang bị bảo hộ lao động, đào tạo, bồi dưỡng và nâng cao trình độ, kỹ năng nghề

Ngoài ra, hai bên có thể thỏa thuận về bảo mật thông tin, bí mật kinh doanh, sở hữu trí tuệ hoặc các nội dung phù hợp với tính chất công việc và quy định pháp luật.

Trước khi ký kết, người lao động cần kiểm tra kỹ điều khoản tiền lương, thời điểm trả lương, công việc, địa điểm làm việc và các chế độ liên quan để bảo đảm phù hợp với nội dung đã thỏa thuận.

Nội dung hợp đồng lao động cần thể hiện rõ công việc, tiền lương, thời gian làm việc và bảo hiểm.

>>> Để nắm rõ quyền lợi bảo hiểm ghi trong hợp đồng, người lao động và doanh nghiệp có thể tham khảo quy định về bảo hiểm xã hội doanh nghiệp và mức đóng bảo hiểm xã hội hiện hành.

3. Những lưu ý quan trọng khi ký và điều chỉnh hợp đồng lao động

Trước khi ký hợp đồng, người lao động và doanh nghiệp cần kiểm tra một số nội dung dễ phát sinh khác biệt trong quá trình thực hiện:

• Thử việc: Xác định rõ thời gian, mức lương thử việc và điều kiện đánh giá kết quả, nếu có thỏa thuận thử việc
• Điều kiện làm việc: Đối chiếu công việc, địa điểm, thời gian làm việc và chế độ nghỉ ngơi với thỏa thuận ban đầu
• Chấm dứt hợp đồng: Kiểm tra quy định về thông báo nghỉ việc, bàn giao công việc và các nghĩa vụ liên quan
• Bảo mật và đào tạo: Làm rõ trách nhiệm bảo mật, cam kết đào tạo hoặc hoàn trả chi phí đào tạo nếu có
• Sửa đổi hợp đồng: Khi thay đổi tiền lương, chức danh hoặc các nội dung đã thỏa thuận, hai bên có thể ký phụ lục hợp đồng hoặc giao kết hợp đồng mới theo quy định

Lưu ý: Phụ lục hợp đồng có hiệu lực như hợp đồng lao động nhưng không được sử dụng để sửa đổi thời hạn hợp đồng. Khi sửa đổi, bổ sung điều khoản, cần ghi rõ nội dung thay đổi và thời điểm có hiệu lực.

Cần kiểm tra kỹ các thông tin quan trọng khi ký kết hợp đồng.

>>> Tham khảo thêm lương khoán là lương gì để hiểu cách trả lương theo khối lượng công việc hoàn thành.

4. Quy định về hợp đồng lao động điện tử mới nhất

Theo Nghị định 337/2025/NĐ-CP và Thông tư 08/2026/TT-BNV, từ ngày 1/7/2026, việc giao kết và quản lý hợp đồng lao động điện tử được thực hiện theo quy định mới.

Một số nội dung doanh nghiệp và người lao động cần lưu ý:

• Giá trị pháp lý: Hợp đồng lao động điện tử có giá trị pháp lý như hợp đồng bằng văn bản giấy khi đáp ứng các điều kiện theo quy định
• Ký và xác thực: Việc giao kết cần đáp ứng yêu cầu về xác thực chủ thể, chữ ký điện tử và tính toàn vẹn của dữ liệu theo quy định áp dụng
• Mã định danh hợp đồng: Hợp đồng điện tử được gửi về Nền tảng hợp đồng lao động điện tử thông qua hệ thống cung cấp dịch vụ phù hợp và được cấp mã định danh duy nhất khi đáp ứng điều kiện
• Quản lý và lưu trữ: Các bên cần đảm bảo khả năng truy cập, lưu trữ và bảo vệ dữ liệu hợp đồng. Việc tra cứu thông tin trên nền tảng được thực hiện theo quyền truy cập tương ứng

Hợp đồng giấy còn hiệu lực không mặc nhiên phải chuyển sang hợp đồng điện tử. Doanh nghiệp có thể lựa chọn hình thức giao kết phù hợp và cần tuân thủ quy định áp dụng đối với từng hình thức.

Hợp đồng lao động điện tử giúp thuận tiện hơn trong ký kết, lưu trữ, tra cứu và xác thực thông tin.

>>> Tìm hiểu thêm: Để hiểu rõ hơn về cách xác thực khi ký kết văn bản điện tử, người lao động và doanh nghiệp có thể tham khảo bài viết về chữ ký số và các yêu cầu khi sử dụng.

5. Hợp đồng lao động và tài chính cá nhân

Hợp đồng lao động xác lập quan hệ làm việc và là căn cứ thể hiện mức thu nhập, chế độ bảo hiểm và thời hạn làm việc của người lao động. Những thông tin này được sử dụng khi chuẩn bị một số hồ sơ tài chính cá nhân. Người lao động nên lưu ý:

• Mức lương trong hợp đồng: Là căn cứ quan trọng để xác định tiền lương, các khoản đóng bảo hiểm theo quy định và đối chiếu với thu nhập thực tế
• Hồ sơ chứng minh thu nhập: Hợp đồng lao động, bảng lương, sao kê nhận lương và giấy xác nhận thu nhập có thể được sử dụng tùy theo yêu cầu của từng tổ chức tài chính
• Vay vốn hoặc mở thẻ: Thông tin về thu nhập và thời hạn làm việc có thể là một phần trong hồ sơ đánh giá khả năng tài chính, bên cạnh nhiều tiêu chí khác của ngân hàng
• Lưu trữ chứng từ: Người lao động nên giữ bản hợp đồng, phụ lục hợp đồng, bảng lương và các giấy tờ xác nhận thu nhập để thuận tiện khi cần đối chiếu hoặc làm hồ sơ tài chính
• Chi trả lương qua tài khoản: Việc nhận lương qua ngân hàng giúp hình thành lịch sử giao dịch rõ ràng, hỗ trợ đối chiếu thu nhập khi cần

Đối với doanh nghiệp, quy trình trả lương minh bạch và đúng thời hạn giúp giảm sai lệch khi đối chiếu với hợp đồng lao động, bảng lương và nghĩa vụ bảo hiểm. Với người lao động, việc lưu giữ đầy đủ hồ sơ thu nhập giúp quá trình chuẩn bị các thủ tục tài chính sau này thuận tiện hơn.

Hợp đồng, bảng lương và chứng từ thu nhập hỗ trợ người lao động chuẩn bị hồ sơ tài chính cá nhân.

>>> Để có lịch sử thu nhập rõ ràng khi chuẩn bị hồ sơ tài chính, người lao động có thể tham khảo cách sao kê lương và so sánh với hình thức trả lương tiền mặt để chọn cách nhận lương phù hợp.

Hợp đồng lao động là căn cứ xác định quyền và nghĩa vụ giữa người lao động và người sử dụng lao động. Trước khi ký kết, hai bên cần kiểm tra rõ loại hợp đồng, thời hạn, tiền lương, điều kiện làm việc và các thỏa thuận liên quan để hạn chế rủi ro trong quá trình thực hiện.

>>> Tham khảo thêm hệ số lương để biết cách tính lương theo hệ số và mức lương cơ sở.

Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính tham khảo và có thể thay đổi theo từng thời điểm.