Hộ kinh doanh là gì? Tổng hợp quy định & nghĩa vụ Hộ kinh doanh

Bán hàng online, mở quán cà phê nhỏ đến, mở cửa hàng tạp hoá… – nhiều người lựa chọn mô hình hộ kinh doanh để bắt đầu. Nhưng hộ kinh doanh là gì, đăng ký hay đóng thuế thế nào? Bài viết sau sẽ giúp bạn hệ thống lại toàn bộ thông tin một cách dễ hiểu, ngắn gọn.

1. Hộ kinh doanh là gì?

Hộ kinh doanh là một hình thức kinh doanh nhỏ do một cá nhân hoặc các thành viên trong một hộ gia đình đứng ra đăng ký và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh.

Theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP, hộ kinh doanh không có tư cách pháp nhân và không được mở chi nhánh hay văn phòng đại diện. Nếu nhiều người trong hộ gia đình cùng đăng ký, thì phải ủy quyền cho một người làm đại diện và người này sẽ được ghi là chủ hộ kinh doanh.

Đặc điểm của hộ kinh doanh:

• Không có tư cách pháp nhân như doanh nghiệp
• Chỉ được phép thành lập một hộ kinh doanh trên phạm vi toàn quốc
• Không được mở chi nhánh, văn phòng đại diện
• Được phép kinh doanh tại nhiều địa điểm, nhưng phải đăng ký một nơi làm trụ sở chính và thông báo cho cơ quan quản lý thuế tại các địa điểm còn lại
• Chủ hộ kinh doanh chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản cá nhân
• Mã số hộ kinh doanh đồng thời là mã số thuế (được cấp bởi cơ quan thuế qua hệ thống đăng ký hộ kinh doanh cấp xã)

Hộ kinh doanh là hình thức kinh doanh nhỏ lẻ do cá nhân hoặc hộ gia đình thực hiện.

2. Cá nhân kinh doanh khác gì hộ kinh doanh?

Cá nhân kinh doanh thường được hiểu là người kinh doanh độc lập, không liên quan đến hộ gia đình. Trong khi đó, hộ kinh doanh có thể do một hoặc nhiều người trong hộ gia đình cùng đứng tên, cùng hoạt động.

Tuy nhiên, theo quy định, cả hai đều được gọi chung là "hộ kinh doanh", áp dụng chung các quy định quản lý và thuế.

3. Hộ kinh doanh có mã số thuế không?

Theo quy định hiện hành, hộ kinh doanh được cấp mã số thuế ngay khi đăng ký kinh doanh. Mã số thuế này là dãy số duy nhất, do Hệ thống ứng dụng đăng ký thuế tạo và truyền sang Hệ thống đăng ký hộ kinh doanh, được ghi trực tiếp trên Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh.

Từ ngày 01/7/2025, theo Thông tư 86/2024/TT-BTC và Nghị định 168/2025/NĐ-CP, mã số thuế của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sẽ được thay thế bằng số định danh cá nhân. Đây là bước tiến nhằm chuẩn hóa dữ liệu và đơn giản hóa thủ tục thuế trong toàn hệ thống quản lý.

Tùy từng trường hợp cụ thể, chủ hộ kinh doanh hiện hành sẽ có cách xử lý khác nhau như sau:

Mã số thuế hộ kinh doanh là số định danh cá nhân của chủ hộ kinh doanh.

4. Ai được thành lập hộ kinh doanh?

Cũng theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP, hộ kinh doanh có thể được thành lập bởi:

• Cá nhân, thành viên hộ gia đình là công dân Việt Nam có năng lực hành vi dân sự đầy đủ theo quy định của Bộ luật Dân sự có quyền thành lập hộ kinh doanh (ngoại trừ một số trường hợp như đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, tạm giam, phạt tù...)
• Hộ kinh doanh do một cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh của hộ

Lưu ý trường hợp không phải đăng ký hộ kinh doanh:

• Hộ gia đình sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, làm muối; bán hàng rong, quà vặt, buôn chuyến, kinh doanh lưu động, kinh doanh thời vụ, làm dịch vụ có thu nhập thấp theo mức quy định của từng tỉnh, thành phố (ngoại trừ kinh doanh ngành nghề có điều kiện)
• Cá nhân kinh doanh của các nước có chung đường biên giới đất liền với Việt Nam thực hiện hoạt động mua, bán, trao đổi hàng hóa tại chợ biên giới, chợ cửa khẩu, chợ trong khu kinh tế cửa khẩu

Công dân Việt Nam đủ năng lực dân sự hoặc hộ gia đình đều có thể đăng ký hộ kinh doanh, trừ một số hoạt động nhỏ lẻ không cần đăng ký theo quy định.

5. Đăng ký hộ kinh doanh như thế nào?

Theo quy định tại Nghị định 168/2025/NĐ-CP, từ ngày 01/7/2025, hộ kinh doanh thực hiện đăng ký tại Ủy ban nhân dân cấp xã/phường nơi đặt trụ sở kinh doanh. Quy trình đăng ký hộ kinh doanh gồm 3 bước chính:

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ

• Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh kèm theo Thông tư 68/2025/TT-BTC ngày 01/7/2025
• Bản sao CCCD của cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình
• Văn bản ủy quyền có công chứng/chứng thực nếu hộ gia đình cử người đại diện

Bước 2: Nộp hồ sơ đăng ký

• Trực tiếp tại bộ phận một cửa của UBND cấp xã/phường nơi đặt trụ sở kinh doanh

Bước 3: Nhận kết quả

• Trong vòng 03 ngày làm việc, nếu hồ sơ hợp lệ, UBND cấp xã cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh và gửi thông tin sang hệ thống thuế để cấp mã số hộ kinh doanh (cũng là mã số thuế)
• Trường hợp hồ sơ chưa hợp lệ, cơ quan tiếp nhận sẽ có thông báo cụ thể để người nộp sửa đổi, bổ sung

Hướng dẫn đăng ký kinh doanh cho hộ/cá nhân kinh doanh

6. Kể từ 1/1/2026, hộ kinh doanh đó​ng ​thuế như thế nào?

Hộ kinh doanh có thể phải nộp các loại thuế sau tùy theo quy mô, ngành nghề và doanh thu:

• Thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN) là hai loại thuế chủ yếu áp dụng đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của hộ kinh doanh khi doanh thu vượt ngưỡng 1 tỷ VND/năm theo quy định của luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) được thông qua ngày 10/12/2025
• Thuế tiêu thụ đặc biệt đối với hộ kinh doanh sản xuất rượu bia, thuốc lá, xăng, cung cấp dịch vụ vũ trường, karaoke...
• Thuế tài nguyên đối với hộ kinh doanh có hoạt động khai thác tài nguyên như khoáng sản, dầu thô, khí thiên nhiên, sản phẩm của rừng, hải sản tự nhiên, nước thiên nhiên...
• Phí bảo vệ môi trường đối với khai thác khoáng sản

Hộ kinh doanh cần tạo tài khoản thuế điện tử để thực hiện toàn bộ nghiệp vụ thuế. Có thể lựa chọn một trong hai phương thức:

• Cách 1: Đăng ký trên eTax Mobile (*)

• Cách 2: Đăng ký trên Cổng thông tin Thuế điện tử https://dichvucong.gdt.gov.vn/tthc/homelogin

(*) Nếu đã có tài khoản định danh điện tử VNeID (mức 2), có thể đăng nhập nhanh bằng VNeID để rút ngắn quy trình.

Quy trình kê khai thuế điện tử được thực hiện theo trình tự sau:

• Bước 1: Đăng nhập hệ thống

• Bước 2: Tìm mục Kê khai thuế, nhập doanh thu, loại thuế, kỳ tính thuế và tải lên các giấy tờ liên quan (hợp đồng, biên bản nghiệm thu…)

• Bước 3: Xác nhận và nộp tờ khai bằng OTP hoặc chữ ký số, lưu trữ tờ khai dưới dạng PDF/XML để đối chiếu sau này

Sau khi hoàn tất tờ khai, người nộp thuế thực hiện nộp thuế bằng nhiều phương thức điện tử:

• Cách 1: Qua eTax Mobile

• Cách 2: Qua Cổng dịch vụ công của Tổng cục Thuế

• Cách 3: Qua hệ thống Thuế điện tử eTax (phân hệ cá nhân)

Người nộp thuế có thể tra cứu kết quả nộp thuế, giấy nộp tiền, nghĩa vụ thuế, thông báo từ cơ quan thuế để đảm bảo không phát sinh nợ thuế ngay trên eTax Mobile hoặc cổng Thuế điện tử.

>>> Xem hướng dẫn chi tiết trong bài Kể từ 2026, Hộ kinh doanh đóng thuế như thế nào?

Hộ kinh doanh nộp thuế qua eTax Mobile.

7. Hộ kinh doanh đóng BHXH như thế nào?

Từ ngày 01/7/2025, theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh chính thức thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc.

Mức đóng BHXH bắt buộc đối với chủ hộ kinh doanh được tính như sau:

• Tổng tỷ lệ đóng: 25% mức tiền lương làm căn cứ đóng, trong đó:
  • 22% vào quỹ hưu trí và tử tuất
  • 3% vào quỹ ốm đau và thai sản

• Tiền lương làm căn cứ đóng do chủ hộ tự lựa chọn, nhưng:
  • Không thấp hơn mức tham chiếu
  • Không vượt quá 20 lần mức tham chiếu

Hiện tại, mức tham chiếu được hiểu là mức lương cơ sở, đang áp dụng là 2,340,000 VND/tháng (theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP). Như vậy, mức đóng tối thiểu hàng tháng là:

25% x 2.340.000 đồng = 585.000 đồng/tháng

Chủ hộ có thể linh hoạt lựa chọn phương thức đóng theo tháng, quý hoặc 6 tháng một lần, tùy điều kiện tài chính.

Việc đóng BHXH bắt buộc mang lại quyền lợi lâu dài như: lương hưu, chế độ tử tuất, thai sản, ốm đau. Hộ kinh doanh cần theo dõi và thực hiện đúng thời hạn để đảm bảo quyền lợi và tránh phát sinh vi phạm hành chính.

8. Hộ kinh doanh quản lý kinh doanh dễ dàng, đóng thuế “nhẹ tênh” với bộ giải pháp từ Techcombank

Thực tế, hộ kinh doanh hiện nay thường được chia thành 2 nhóm theo doanh thu:

• Hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ VND/năm cần:
  • Đăng ký tài khoản Hộ Kinh doanh và kê khai tài khoản với cơ quan thuế
  • Xuất hóa đơn điện tử từ máy tính tiền
  • Chuẩn bị sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế theo quy định

• Hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu - 1 tỷ VND/năm cần:
  • Đăng ký tài khoản kê khai với cơ quan thuế
  • Tách bạch tiền kinh doanh với chi tiêu cá nhân
  • Lưu trữ dữ liệu bán hàng, đơn hàng, chứng từ để thuận tiện kê khai và đối soát về sau

Đồng hành cùng hộ kinh doanh trên hành trình vận hành bài bản hơn mỗi ngày, Techcombank mang đến giải pháp Tài khoản Hộ Kinh doanh Techcombank:

• Giúp thu – chi tách bạch, quản lý dòng tiền rõ ràng
• Liên kết eTax dễ dàng, kê khai thuế nhẹ nhàng
• Không cần tài sản đảm bảo, có sẵn nguồn tiền dự phòng tới 1 tỷ VND để đáp ứng nhu cầu nhập hàng, thanh toán lương, giải ngân nhanh trong vài phút
• Nhận ngay gói ưu đãi giá trị tới 16 triệu VND
• Miễn phí duy trì và sử dụng tài khoản

>>> Tiết kiệm chi phí và tối ưu lợi nhuận bằng cách mở tài khoản hộ kinh doanh trên Techcombank Mobile ngay hôm nay!

Giao dịch 0 đồng, vận hành 0 phí với tài khoản Hộ kinh doanh Techcombank.

Mở tài khoản Hộ kinh doanh Techcombank, chủ cửa hàng sẽ có cơ hội tiếp cận hệ sinh thái “trợ thủ” kinh doanh đắc lực:

• Ứng dụng quản lý bán hàng Techcombank T-Shop:
  • Xuất hoá đơn điện tử và kê khai thuế đúng chuẩn
  • Quản lý bán hàng và cửa hàng hiệu quả - Theo dõi toàn bộ đơn hàng, quét QR gọi món tại bàn, quản lý thực đơn, cấp quyền cho nhân viên, theo dõi nhiều cửa hàng và chi nhánh cùng lúc
  • Tích hợp đa dạng phương thức nhận thanh toán - Mã QR Cửa hàng, SoftPOS, SmartPOS, Loa thông báo
  • Theo dõi hiệu quả kinh doanh - Báo cáo doanh thu/đơn hàng/sản phẩm bán chạy trực quan, gợi ý kế hoạch kinh doanh, tư vấn tối ưu tiền nhàn rỗi, khuyến nghị phương án vay vốn
  • Chăm sóc khách hàng - Quản lý thông tin và phản hồi của khách hàng, chương trình khách hàng thân thiết, tích điểm - đổi quà
  • Triển khai tiếp thị và khuyến mại - Tiếp cận đến 25 triệu khách hàng trong hệ sinh thái Techcombank

• Giải pháp nhận thanh toán:
  • Mã QR cửa hàng - Nhận thanh toán siêu nhanh, vận hành siêu dễ
  • Loa bán hàng - Thông báo biến động số dư qua thiết bị loa kết nối với tài khoản Hộ kinh doanh
  • Tap to Pay - Thanh toán nhanh chóng bằng cách chạm vào chip NFC trên mã QR Cửa hàng được trưng bày tại quầy thu ngân
  • SmartPOS - Nhận thanh toán bằng tất cả các hình thức, tạo mã QR động đúng với giá trị đơn hàng
  • SoftPOS - Chấp nhận thanh toán thẻ, QR ngay trên chính thiết bị di động
  • Voice OTT - Thông báo biến động số dư bằng giọng nói trên điện thoại của chủ cửa hàng

• Giải pháp cấp vốn kinh doanh linh hoạt:
  • Tài khoản thấu chi ShopCash: Hạn mức vốn sẵn đến 1 tỷ VND, không cần tài sản thế chấp, linh hoạt trả nợ gốc bất cứ lúc nào, không phí trả nợ trước hạn, dễ dàng sử dụng bằng cách chuyển khoản hoặc quét mã QR thanh toán như tài khoản thông thường, thủ tục đơn giản, đăng ký ngay trên Techcombank Mobile
  • Vay thế chấp kinh doanh ShopCredit: Nguồn vốn vững vàng đến 30 tỷ VND, linh hoạt chứng minh nguồn thu - không giới hạn loại chứng từ, thủ tục đơn giản, giải ngân nhanh chóng
  • Vay tín chấp trả góp: Hạn mức vay lên đến 1 tỷ VND, không cần tài sản thế chấp, thời gian vay linh hoạt từ 3 - 36 tháng

• Giải pháp tối ưu tiền nhàn rỗi với Sinh Lời Tự Động: Chủ Hộ kinh doanh mở tài khoản thanh toán cho Hộ kinh doanh Techcombank và bật Sinh Lời Tự Động trên tối đa 4 tài khoản để toàn bộ số dư tài khoản vừa tự động sinh lời vừa luôn sẵn sàng cho chi tiêu. Số dư càng nhiều, tiền lời nhận được càng nhiều
• Liên kết eTax Mobile để thực hiện nghĩa vụ thuế: Liên kết chỉ trong 1 phút, thực hiện nghĩa vụ thuế dễ dàng
• Ưu đãi đa tầng: Miễn nhiều loại phí tài khoản Hộ kinh doanh; hoàn tiền, tặng tiền, sử dụng miễn phí Loa bán hàng, Voice OTT, mã QR Cửa hàng; tặng đến 5,000 hóa đơn điện tử, miễn phí 1 năm chữ ký số​, miễn phí xuất hóa đơn điện tử​, miễn phí 3 tháng kê khai thuế và nộp thuế trực tiếp qua ứng dụng​, miễn phí gói tư vấn chuyên sâu đến 7.5 triệu VND…

Kinh doanh nhẹ tênh với trợ thủ đắc lực từ Techcombank.

Việc hiểu rõ hộ kinh doanh là gì cùng các nghĩa vụ liên quan khi đang chuẩn bị khởi sự kinh doanh là rất cần thiết. Nếu bạn cần một đối tác ngân hàng để đồng hành trong quản lý dòng tiền, thanh toán thuế hoặc các giải pháp tài chính khác, Techcombank luôn sẵn sàng hỗ trợ.

>>> Có thể bạn quan tâm: Techcombank đồng hành cùng Hộ kinh doanh chuyển đổi lên Doanh nghiệp, khám phá ngay giải pháp giúp các chủ hộ kinh doanh tự tin gia nhập sân chơi doanh nghiệp

Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính tham khảo và có thể thay đổi theo từng thời điểm. Để cập nhật chính sách sản phẩm của Techcombank chính xác nhất, vui lòng truy cập các trang sản phẩm từ website Techcombank hoặc liên hệ các phương thức dưới đây:

• Hệ thống chi nhánh/phòng giao dịch Techcombank trên toàn quốc
• Trung tâm Dịch vụ khách hàng (hotline 24/7): 1800 588822 (trong nước) hoặc +84 24 39446699 (quốc tế)
• Email: call_center@techcombank.com.vn