Bảo hiểm thất nghiệp: Điều kiện, mức hưởng và thủ tục 2026

Bảo hiểm thất nghiệp giúp người lao động có thêm nguồn hỗ trợ khi mất việc và tạo điều kiện quay trở lại thị trường lao động. Để bảo đảm quyền lợi, người lao động cần nắm rõ mức đóng, các chế độ được hưởng và thủ tục cần thực hiện. Bài viết dưới đây tổng hợp những thông tin quan trọng theo quy định hiện hành.

1. Bảo hiểm thất nghiệp là gì? Đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp là ai?

Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) là chính sách nhằm hỗ trợ người lao động khi mất việc làm, đồng thời hỗ trợ tư vấn việc làm, đào tạo kỹ năng nghề và duy trì việc làm. Theo Luật Việc làm 2025, những nhóm thuộc diện tham gia BHTN bao gồm:

• Người lao động theo hợp đồng: Làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 1 tháng trở lên, kể cả thỏa thuận có tên gọi khác nhưng đáp ứng điều kiện luật định
• Người lao động không trọn thời gian: Có tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn mức lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất
• Người làm việc theo hợp đồng làm việc: Thuộc đối tượng tham gia BHTN theo quy định
• Người quản lý có hưởng lương: Bao gồm người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn doanh nghiệp và một số chức danh quản lý hợp tác xã theo quy định

Người sử dụng lao động có thuê mướn, sử dụng các nhóm lao động thuộc diện tham gia BHTN cũng có trách nhiệm tham gia và đóng BHTN.

Các trường hợp không thuộc diện tham gia BHTN bao gồm người đang hưởng lương hưu, một số khoản trợ cấp theo quy định hoặc đủ điều kiện hưởng lương hưu; người đang làm việc theo hợp đồng thử việc và người giúp việc gia đình.

Bảo hiểm thất nghiệp là một chính sách an sinh xã hội tổng thể bao gồm việc đóng góp, tạo quỹ và chi trả.

2. Mức đóng bảo hiểm thất nghiệp 2026

Theo Điều 33 Luật Việc làm 2025 và Nghị định 374/2025/NĐ-CP, mức đóng BHTN được xác định dựa trên tiền lương tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm của người lao động.

Mức đóng hiện hành như sau:

Người sử dụng lao động có trách nhiệm trích phần đóng của người lao động từ tiền lương và nộp cùng phần đóng thuộc trách nhiệm của mình vào Quỹ BHTN theo quy định.

Ví dụ về mức trích đóng bảo hiểm: Người lao động có mức lương làm căn cứ đóng BHTN là 12,000,000 VND/tháng

• Người lao động đóng: 12,000,000 × 1% = 120,000 VND/tháng
• Người sử dụng lao động đóng: 12,000,000 × 1% = 120,000 VND/tháng

Như vậy, tổng số tiền hai bên đóng vào Quỹ BHTN cho người lao động này là 240,000 VND/tháng.

Lưu ý: Tiền lương làm căn cứ đóng BHTN không nhất thiết bằng tổng thu nhập thực nhận. Theo Điều 34 Luật Việc làm 2025, căn cứ đóng phụ thuộc chế độ tiền lương áp dụng và các khoản tiền lương, phụ cấp, bổ sung thuộc diện tính đóng. Mức tiền lương làm căn cứ đóng cao nhất bằng 20 lần mức lương tối thiểu tháng theo vùng.

Bảo hiểm thất nghiệp được đóng xuyên suốt quá trình người lao động đi làm (đóng bảo hiểm) cho đến khi nghỉ việc (hưởng bảo hiểm).

Để theo dõi quá trình đóng bảo hiểm của bản thân, người lao động có thể tham khảo cách tra cứu BHXH bằng CCCD và cách sử dụng BHXH điện tử trên VssID để kiểm tra thời gian đóng, thông tin thẻ bảo hiểm y tế và các chế độ đã hưởng.

3. Các quyền lợi khi tham gia bảo hiểm thất nghiệp

Theo Điều 30 Luật Việc làm 2025, chính sách BHTN bao gồm bốn chế độ nhằm hỗ trợ người lao động tìm kiếm việc làm, nâng cao kỹ năng và ổn định thu nhập.

Ngoài ra, theo Điều 39 Luật Việc làm 2025, người đang hưởng trợ cấp thất nghiệp được hưởng chế độ bảo hiểm y tế (BHYT) do cơ quan BHXH đóng từ Quỹ BHTN, bao gồm cả thời gian tạm dừng hưởng trợ cấp theo quy định.

Bảo hiểm thất nghiệp là chính sách bao gồm nhiều chế độ hỗ trợ, còn trợ cấp thất nghiệp chỉ là khoản tiền người lao động được nhận khi đáp ứng điều kiện hưởng. Vì vậy, tham gia BHTN không đồng nghĩa với việc người lao động luôn được nhận tiền trợ cấp ngay khi nghỉ việc.

Quyền lợi của bảo hiểm thất nghiệp nhằm hỗ trợ người lao động sớm trở lại thị trường lao động.

>>> Trong thời gian chưa có việc làm mới, người lao động có thể tham khảo cách lập quỹ dự phòng tài chính để chủ động các khoản chi tiêu thiết yếu

4. Cách tính tiền bảo hiểm thất nghiệp khi nghỉ việc

Khoản tiền người lao động có thể nhận sau khi nghỉ việc được gọi là trợ cấp thất nghiệp. Theo Điều 39 Luật Việc làm 2025, mức hưởng hằng tháng được tính bằng 60% bình quân tiền lương của 6 tháng đã đóng BHTN gần nhất trước khi chấm dứt hợp đồng hoặc chấm dứt làm việc.

Công thức tính:

Trợ cấp/tháng = Lương bình quân 6 tháng đóng BHTN gần nhất x 60%

Mức hưởng tối đa không quá 5 lần mức lương tối thiểu tháng theo vùng áp dụng tại tháng cuối cùng đóng BHTN. Mức lương tối thiểu vùng hiện hành được quy định tại Nghị định 293/2025/NĐ-CP.

Thời gian hưởng trợ cấp được xác định theo số tháng đã đóng BHTN:

• Đóng từ đủ 12 đến đủ 36 tháng: Hưởng 3 tháng trợ cấp
• Sau đó, cứ đóng đủ thêm 12 tháng: Hưởng thêm 1 tháng trợ cấp
• Thời gian hưởng tối đa: 12 tháng

Ví dụ cách tính trợ cấp thất nghiệp:

Lưu ý: Ví dụ giả định người lao động đáp ứng đầy đủ điều kiện hưởng, toàn bộ thời gian đóng nêu trên được sử dụng để tính trợ cấp và mức hưởng không vượt quá giới hạn quy định.

Người lao động cũng cần kiểm tra thời gian đóng BHTN đã được sử dụng để hưởng trợ cấp và phần thời gian được bảo lưu, nếu có, để xác định chính xác quyền lợi trong những lần hưởng tiếp theo.

Mức hưởng hằng tháng được tính bằng 60% bình quân tiền lương của 6 tháng đã đóng BHTN gần nhất.

>>> Người lao động có thể tham khảo thêm bài viết trợ cấp thất nghiệp để xem quy trình làm hồ sơ và đăng ký hưởng trợ cấp thất nghiệp.

Tài khoản thanh toán Techcombank giúp người lao động chủ động quản lý khoản trợ cấp và các khoản chi phí sinh hoạt.

Bảo hiểm thất nghiệp là chính sách quan trọng giúp người lao động có thêm nguồn hỗ trợ khi mất việc và tìm kiếm cơ hội việc làm mới. Để bảo đảm quyền lợi, người lao động nên chủ động theo dõi quá trình đóng bảo hiểm, nắm rõ các chế độ được hưởng và thực hiện thủ tục đúng quy định.

Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo và có thể thay đổi theo từng thời điểm.